Gökçen ÇETİNER
gokcencetiner@bebekoyunu.tv
Gökçen ÇETİNER
Kimdir ? Aile İçi İletişim
İletişim Nedir?
İletişim iki kişi arasındaki mesaj alışverişidir ve her konuşma iletişim değildir. Bir konuşmanın iletişim olabilmesi için; iletişim kurulan kişiyi etkili bir biçimde dinlemek ve onun duygu ve düşüncelerini anlamaya çalışmak gerekir. Bu da olaylar karşısında kendimizi karşımızdaki kişinin yerine koymakla mümkündür. Olaylara karşımızdaki kişinin gözüyle bakmamız gerekir. Bu EMPATİK İLETİŞİM’in ilk hedefidir.
Çoğu anne baba çocukla iletişim kurmada esas olanın onunla konuşmak, öneride bulunmak, yol göstermek olduğunu düşünür, fakat çocuklarla iletişimde en önemli olan sorunu çözmeye yönelik uygun ortamı hazırlamak ve çocuğu dinlemektir. Örneğin çocuk “ Bugün arkadaşımla kavga ettim” dediğinde ona dönüp “ Kavga etmek kötüdür, bir daha sakın arkadaşlarınla kavga etme” demek yerine “Hangi arkadaşınla neden kavga ettin, onun sana söyledikleri karşısında neler hissettin, bu konuyla ilgili ne yapmayı düşünüyorsun?” demek daha etkili bir iletişim ve de başarılı bir dinleme sağlayacaktır.
Çocuğu dinlerken onunla göz teması kurmaktan kaçınmamak gerekir. Sağlıklı bir iletişimin ilk adımı kurulan göz temasıdır. Çocuğun gözlerine bakmakla ona “Seni önemsiyorum ve seni dinliyorum çünkü sen de bir bireysin” mesajı gönderilmiş olur.
İletişimin başarılı ve sağlıklı olabilmesi için gerekenler:
• Karşıdaki kişilere saygı duymak
• Doğal, gerçekçi ve olduğu gibi davranmak
• Empatiye dayalı iletişim kurmak
Çocukla kurulan iletişimde güven ortamını sağlamak büyük önem taşır. Çocuğun güven duymasını sağlamak, iletişim sırasında yargılanmayacağını bilmek iletişimi etkili hale getirir.
Çocukla iletişimin etkili olabilmesi için gerekenler:
• Çocuğu sevmek ve ona zaman ayırmak. Çocuğa onun özel ve önemli olduğunu hissettirmek
• Ona bir birey olarak değer vermek ve bu değeri göstermekten çekinmemek
• Çocukla ilgilenirken tüm dikkat ve ilginin ona yoğunlaştırıldığını hissettirmek
• Çocuğa yol göstermek, akıl vermek yerine onu etkin ve etkili bir şekilde dinlemek
• Onunla duygu ve düşünceleri paylaşmaktan kaçınmamak ve onun duygu ve düşüncelerine de önem vermek, ona anlaşıldığını, onunla ilgilenildiğini beden diliyle de, ses tonuyla da belli etmek
• Davranışlarla söylenen sözlerin çelişmemesi ve tutarlı olmak
• Çocuğu yaşıtlarıyla, arkadaşlarıyla ve kardeşleriyle kıyaslamaktan kaçınmak, kendisinin birey olduğunu ve her bireyin farklı olduğunu ona hissettirmek.
• Evdeki hakları, sorumlulukları ve beklentilerinizi belirleyip çocuğu da bunlarla ilgili bilgilendirmek
Etkili iletişimin sonucunda:
Çocuğun kendine olan saygısı ve güveni artacaktır. Kendini ifade etmede sıkıntı yaşamayacak ve duygu ve düşüncelerini rahatlıkla karşısındaki kişiyle paylaşabilecektir. Her bireyin özel ve önemli olduğunu anlayacak ve karşısındaki kişiye de özel ve önemli olduğunu hissettirecektir.
SAĞLIKLI BİR AİLEDE SORUNLARI ÇÖZMEK İÇİN KULLANILAN İLETİŞİM YÖNTEMLERİ:
· Duygu ve düşünceler olduğu gibi, abartılmadan ortaya konulmalıdır. (Bu tutuma kendine güvenli ve kendine saygılı tutum diyoruz. Bu tutum içinde olan kişiler hem kendilerine hem de başkalarına saygı gösterirler.)
· Sorunlar şimdiki bağlam içinde ele alınmalı ve eski birikimler işin içine sokulmamalıdır.
· Kesinlikle öğüt verme kullanılmamalı, davranışlar somut bir biçimde ayrıntılı olarak ele alınmalıdır.
· Yargılamaya gidilmemeli, kişiler kendi duygu ve düşüncelerini ifade edebilmelidirler.
· Duygu ve düşünceler, ne az ne eksik, olduğu gibi olduğu gibi ifade edilmelidir; karşısındakinin ne beklediğine ya da en mükemmel olması gerektiğine göre ifadeler aranmamalıdır.
· Konunun özü ile konuya ilişkin olmayan ayrıntılar birbirinden ayırt edilmelidir.
· Sorun çözmede etkin dinleme kullanılmalıdır.
· Belirli bir zaman konusu içinde ancak bir çatışma üzerinde durulmalı, başka çatışma konuları çatışmaya katılmamalıdır.
· Birinin haklı çıkması yerine her iki tarafın da anlaşabileceği bir çözüme yönelmek gerekir. “Ben haklıyım, sen yanlış hareket ediyorsun” tarzında davranmamak gerekir.